Od czytelni do biblioteki powiatowej - ponad sto lat kultury w Nowym Targu

Miejska Biblioteka Publiczna w Nowym Targu przez dekady zmieniała miejsce, formę i rolę — od skromnych czytelni po instytucję obsługującą cały powiat. W sercu miasta wciąż bije ciekawość czytelników, a książki łączą historię z codziennością Nowego Targu 📚🙂

• Miejska Biblioteka Publiczna w Nowym Targu rozwijała się - od towarzyskich czytelni do zorganizowanej sieci
• Przenosiła się i zmieniała formy organizacyjne - jak biblioteka reagowała na dziejowe zawirowania
• Działa jako biblioteka powiatowa i ma nową siedzibę - gdzie szukać dziś zbiorów i kto dziś nią kieruje

Miejska Biblioteka Publiczna w Nowym Targu rozwijała się - od towarzyskich czytelni do zorganizowanej sieci

Początki sięgają działań społecznych i stowarzyszeń, gdy lokalne czytelnie zaczęły pełnić rolę małych centrów edukacyjnych i spotkań. Już 1913 według relacji “Gazety Podhalańskiej” funkcjonowały Czytelnie Katolickie; w 1914 Towarzystwo Szkół Ludowych otworzyło czytelnie na Kowańcu i w Waksmundzie. To one zaszczepiły potrzebę dostępu do literatury i stworzyły warunki do dalszego rozwoju kultury czytania na Podhalu 🕰️📖

W międzywojniu i przedwojennych latach instytucje szkolne i organizacje społeczne - Towarzystwo Szkoły Ludowej, Towarzystwo Teatru i Chóru Ludowego czy Związek Strzelecki - prowadziły swoje biblioteki i czytelnie, budując lokalny ekosystem kultury. Wpływ miała też drukarnia Ignacego Borka - miejsce, gdzie rodziły się czasopisma i inicjatywy kulturalne, które scalały środowisko twórcze miasta.

Przenosiła się i zmieniała formy organizacyjne - jak biblioteka reagowała na dziejowe zawirowania

Po wojnie powrót do normalności oznaczał odbudowę zbiorów i struktur. Już w 1945 rozpoczęto prace nad odtworzeniem bibliotek, a dekret o bibliotekach z 1946 dał prawną podstawę do tworzenia i funkcjonowania bibliotek publicznych. W 1947 powstała Miejska Biblioteka Publiczna w Nowym Targu w cechu rzemieślniczym przy ulicy Szkolnej, otrzymując wtedy pierwsze 650 woluminów od Biblioteki Powiatowej, a w 1948 zyskuje lokal na rynku.

Lata 70. i 80. przyniosły intensywny rozwój sieci filii - od 1972 do 1983 powstawały kolejne placówki, by bibliotekę przybliżyć do mieszkańców. Transformacje ustrojowe końca lat 80. i 90. oznaczały z kolei zmiany organizacyjne - biblioteka była łączona i rozdzielana z Miejskim Ośrodkiem Kultury, aż w 1992 stała się Autonomicznym Działem Bibliotek MOK. To historia pełna przesiedleń, reorganizacji i powrotów do samodzielności, ale też stałego gromadzenia książek i rozszerzania działalności - zawsze z myślą o czytelnikach 😊🏛️

Działa jako biblioteka powiatowa i ma nową siedzibę - gdzie szukać dziś zbiorów i kto dziś nią kieruje

Kluczowe decyzje na przełomie wieku ukształtowały obecną pozycję instytucji. Rada miejska podjęła decyzję 3 kwietnia - 3 kwietnia 2000 r. - a Zarząd Miasta zatwierdził podział MOK 5 kwietnia 2000 r.; od 1 maja 2000 r. Miejska Biblioteka Publiczna działa jako samorządowa instytucja kultury i wykonuje zadania biblioteki powiatowej dla Powiatu Nowotarskiego. W praktyce oznacza to, że dziś MBP koordynuje i wspiera działalność bibliotek w regionie oraz gromadzi zbiory dla szerszego grona czytelników.

W ostatnich latach nastąpiła istotna zmiana lokalowa - Główna Biblioteka została przeniesiona w 2019 roku do nowej siedziby przy ulica Kolejowa 23. To tu koncentrują się zasoby oraz działania edukacyjne i kulturalne 📚🏙️

Na przestrzeni dekad przez bibliotekę przewinęli się kolejni dyrektorzy, którzy współtworzyli jej oblicze - warto odnotować wybrane kadencje: 1946 Jadwiga Apostoł, 1950-1971 Adela Lejowa, 1971-1983 Piotr Nowak, 2000-2013 Zofia Giełczyńska, a obecnie od 2021 funkcję pełni Danuta Wojdyła. Każdy z nich zostawił ślad w gromadzeniu zbiorów i rozwijaniu oferty dla mieszkańców.

Miejska Biblioteka Publiczna w Nowym Targu to instytucja z zakorzenieniem w lokalnej historii, która nieustannie dopasowuje się do potrzeb czytelników - od małych czytelni sprzed wojny po instytucję obsługującą cały powiat. Kto szuka książki, edukacji albo ma pomysł na wydarzenie kulturalne - znajdzie tu partnera i przestrzeń do działania 😊📚✨

na podstawie: Miejska Biblioteka Publiczna w Nowym Targu.